Makaleler

Baş Dönmesi Sebepleri

Yazar: Büşra Sunal

Bir hareket yanılsaması olan baş dönmesinde hasta, olmayan bir hareketi varmış gibi algılar ve kendisinin veya çevresinin hareket ettiğini düşünür. Hastanelere başvuruların neredeyse yüzde 25’ini oluşturan bu şikayet genellikle orta ve ileri yaş gruplarında görülür. 

İnsanda denge sistemi, bir çok etkenin rol oynadığı kompleks bir sistemdir. Hastada görülen bir dengesizlik ve baş dönmesi, bu kompleks sistemin büyük bölümünde meydana gelen bir sorunu işaret ediyor olabilir. Bu sorunun tespiti hastanın öyküsünün, geçmiş hastalıklarının tam olarak öğrenilmesinden sonra mümkün olur. 

Öncelikle baş dönmesi, dengesizlik şikayeti olan hastanın sistemik muayeneye girmesi gerekir. Yani kulak burun boğaz, nöroloji, kardiyoloji gibi birden fazla dal tarafından, bir ekipçe incelenmesi gerekir. Bu vesileyle hastaya bir çok tetkik yapılabilir. Çıkan sonuca göre de tedavi söz konusu olacaktır.

Baş Dönmesi Sebepleri

  • Kulağa bağlı baş dönmesi: Baş dönmesi vakalarının büyük oranda sorumlusu kulaktır. Pozisyona bağlı baş dönmeleri sıklıkla görülür. Başın hareketleri ile birlikte hastada baş dönmesi şikayetleri artıyor olabilir. Bu durumun kulakla olan bağlantısı, iç kulakta yer alan yarım daire kanallarının manevralara verdiği tepkiler yoluyla tespit edilir. Tedavisi de yine özel manevralar ile yapılır. 

Kulakla bağlantılı olup baş dönmesine sebep olan bir hastalık olan Meniere hastalığı iç kulaktaki sıvıların dengesizliğinden kaynaklanır. Ayrıca kulaktaki akıntılı kronik hastalıklar, viral enfeksiyon kaynaklı hastalıklar, damar tıkanıklığı yaşayan insanlarda görülen kulağa az kan gitme durumu sonucunda da baş dönmesi atakları görüşebilir.

  • Travmalara bağlı baş dönmesi: Başa alınan sert darbeler sonucunda iç kulakta oluşan sarsıntılara ya da iç kulak kristallerinde yer değiştirmelere bağlı olarak baş dönmesi görülebilir. Bu tür sarsıntılar sonrası baş dönmeleri haftalar ve hatta aylar boyunca sürebilir.
  • Nörolojik hastalıklara bağlı baş dönmeleri: Hastada meydana gelen merkezi sinir sistemi kanamaları, kan damarlarındaki tıkanıklığa bağlı beslenme bozuklukları, MS hastalığı, çeşitli beyin  tümörleri, Parkinson, migren gibi hastalıklar da denge sorunlarına, baş dönmelerine sebebiyet verebilir. 
  • Dahili hastalıklara bağlı baş dönmeleri: Baş dönmeleri, kalp krizi, diabet, kansızlık, yüksek tansiyon, kalp ritim bozuklukları, kalp yetmezliği gibi hastalıklara işaret ediyor olabilir.
  • Psikolojik nedenli  baş dönmeleri: Panik atak, stres, depresyon gibi, hastanın psikolojisinin etkileyen durumlar da dengesinin bozulmasına neden olabilir.

Baş dönmelerinin tedavisinde en önemli husus, sebep olan rahatsızlığının tanısının doğru olarak konmuş olmasıdır. Yukarıda belirtilen her baş dönmesi sebebine ayrı bir tedavi süreci uygulanmaktadır. 

Kulağa bağlı baş dönmesi, düzenli beslenme, ilaç tedavisi ve gerekli durumlarda cerrahi müdahale ile tedavisi mümkündür. Travmalara bağlı durumlarda iç kulaktaki kristaller yer değiştirmiş ise repozisyon yani yerine oturtma manevraları kullanılır. Nörolojik ve dahili hastalıklarda sebep olan hastalığın tedavisi, bu yan etkinin de ortadan kalkmasını sağlar. Psikolojik durumlarda ise hastaya fiziksel veya ruhsal stresten mümkün olduğunda uzak durması tavsiye edilir.

Yorumunuzu Paylaşın