Makaleler

Okurlara ve Yazarlara Adanmıştır!

• Anasayfa
• Makale Yaz
• Son Makaleler
• Popüler Yazarlar
• Popüler Makaleler
• İletişim

Mali Denetim

Tarih: 03.01.2009 | Görüntülenme:

Loading

Genel bütçe kapsamında yer alan kamu kurum ve kuruluşları mali denetimleri 5018 sayılı Kamu mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümlerine göre yapılmaktadır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu; 10.12.2003 tarihinde kabul edilerek, 24.12.2003 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanmış, 22.12.2005–5436 sayılı 01.01.2006 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanmıştır. 01.07.2006 – 5538 ve 25.04.2007- 5628 Sayılı Kanunlarla görülen eksiklikler geniş çaplı değişiklik ve eklemeler yapılarak uygulanmaktadır.

5018 sayılı Kanuna göre iç ve dış denetim olmak üzere iki tür denetim yapılmaktadır. İç denetim harcama sürecinde harcama yetkilisi, gerçekleştirme memurları, mali hizmetler birimi ve muhasebe birimleri tarafından, harcama sürecinden sonra ise içdenetçi ve Sayıştay tarafından yapılır. İçdenetçi yapmış olduğu denetimleri üst yöneticilere, Sayıştay ise denetim sonuçlarını T.B.M.M. ne sunar.

* İç Denetim

- Harcama Yetkilileri ve Gerçekleştirme Görevlileri

Harcama yetkilisi

5018 sayılı Kanunun:

32inci maddesine göre; bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alan harcama talimatı vermesiyle mümkün olmaktadır. Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile, diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumlu olacaktır.

Gerçekleştirme Görevlileri

5018 Sayılı Kanunun 33üncü maddesine göre; harcama talimatı üzerine görevlendirilen gerçekleştirme görevlileri, işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler. Görevlendirilen gerçekleştirme görevlileri, 5018 sayılı Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumlu olacaktır.

Aynı kanunun 58. maddesine göre; Ön malî kontrol, harcama birimlerinde işlemlerin gerçekleştirilmesi aşamasında yapılan kontroller ile malî hizmetler birimi tarafından yapılan kontrolleri kapsar. Ön malî kontrol süreci, malî karar ve işlemlerin hazırlanması, yüklenmeye girişilmesi, iş ve işlemlerin gerçekleştirilmesi ve belgelendirilmesinden oluşur. Kamu idarelerinde ön malî kontrol görevi, yönetim sorumluluğu çerçevesinde yürütülecektir.

Bütçelerden, bir giderin yapılabilmesi için; iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerektiği, giderlerin gerçekleştirilmesinde ise harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanacaktır.

Bu aşamalarda görev alan unsurlar gönderdiği ödenekle harcama yetkisini devreden üst yönetici, harcama biriminde yetki devredilen harcama yetkilisi ve bu işlemlerin gerçekleştirilmesi için harcama talimatı ile görevlendirilen gerçekleştirme memurlarıdır. Burada görevlendirilen gerçekleştirme memuru bir adet olabileceği gibi birden fazla da olabilecektir.

Gerçekleştirme memurları, yaptıkları iş ve işlemlerden dolayı Harcama Yetkilisine karşı sorumlu olacaklar, Harcama Yetkilileri de bunların yaptıkları iş ve işlemlerin mevzuata uygun olup olmadığı konusunda titizlikle denetim yapmak zorundadırlar. Çünkü 5018 sayılı Kanunun 71inci maddesiyle, kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak, faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilecektir.

Alınmamış para, mal ve değerleri alınmış,

Sağlanmamış hizmetleri sağlanmış,

Yapılmamış inşaat, onarım ve üretimi yapılmış veya bitmiş gibi gösteren gerçek dışı belge düzenlemek suretiyle kamu kaynağında bir artışa engel veya bir eksilmeye neden olanlar ile bu gibi kanıtlayıcı belgeleri bilerek düzenlemiş, imzalamış veya onaylamış bulunanlar hakkında Türk Ceza Kanunu veya diğer kanunların bu fiillere ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

Ayrıca, bu fiilleri işleyenlere her türlü aylık, ödenek, zam, tazminat dahil, yapılan bir aylık net ödemelerin iki katı tutarına kadar para cezası verileceği hükme bağlanmıştır. Denetim görevini yerine getirmediklerinde gerçekleştirme memurları ve harcama yetkililerine 5018 sayılı Kanun ve Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik gereğince adli ve idari soruşturma sonucuna göre de mali cezaların uygulanması cihetine gidilebilecektir.

Harcama yetkilileri de kamu zararı oluşturmasa bile bütçelere, bildirilen ayrıntılı harcama programlarına, Maliye Bakanlığı’nca genelgelerle bildirilen serbest bırakma oranlarına aykırı olarak veya ödenek gönderme belgelerinde belirtilen ödenek miktarını aşan harcama talimatı verdiklerinde, her türlü aylık, ödenek, zam ve tazminat dahil yapılan bir aylık net ödemeler toplamının iki katı tutarına kadar para cezası verileceği bildirilmiştir.




Makaleyi Derecelendirin:

Toplam oy: 1, Oran: 1/5

Yazdır | Gönder | Yayınla | Yazara Geribildirim | Etiketler

Yorumlar (0)
Yorum Gönderin
Profesyonel bir yorumcu olmak için yorumlar.com'a üye olunuz.