Makaleler

Okurlara ve Yazarlara Adanmıştır!

Kaside

Tarih: 19.07.2009 | Görüntülenme:
Loading


Divan edebiyatı denildiğinde belki akla ilk gelen şey kasidedir. En yaygın nazım biçimlerinden biri olan kasidenin temel konusu övgüdür. İlk örnekleri İslam öncesi Arap edebiyatında görülen kaside, daha sonraları din ve devlet adamlarını övmek amacıyla yazılmıştır.

Arap edebiyatından İran edebiyatına, oradan da Divan edebiyatına geçen kasidenin temel nazım birimi beyittir. Aruz vezninin kalıplarıyla yazılan kaside aa-ba-ca-da şeklinde uyaklıdır. Beyit sayıları 31 ile 99 arasında değişir.
15-20 bölümlük ilk bölüm nesib ya da teşbib olarak adlandırılır. Bu bölümü genellikle duyguların açıklandığı girizgah bölümü izler.

Kasidelerde temel konuyu oluşturan övgü, medhiye bölümünde yer alır. Şair bu bölümde bütün yeteneklerini sergileyerek övgülerini sıralar. Medhiyeyi tagazzül bölümü izler. Tagazzül zorunlu bir bölüm değildir ve bazen medhiyeden önce de gelebilir. Bunun ardından şairin kendisini övdüğü fahriye bölümü gelir ve bunu da son olarak dua bölümü izler. Şair bu bölümde övdüğü kişiye birkaç beyitle dua eder.

Kasideler özelliklerine göre adlandırılır. Nesib ya da teşbib bölümündeki konuya göre, örneğin mevsimler anlatılmışsa bahariye, sayfiye (yaz), hazaniye (sonbahar); aylar anlatılmışsa temmuziye, ramazaniye muharremiye; bayramlardan söz edilmişse iydiye gibi adlar alır. Diğer bir adlandırma biçimi konusuna göredir. Tanrının birliğini anlatanlara tevhid, tanrıya yakarışı konu alanlara münacat, peygamberi ve başka din büyüklerini övme amacı ile yazılanlara naat, devlet büyükleri için yazılanlara medhiye adı verilir.

Şairler kasidelerini sundukları kişilerden caize adı verilen para ya da değerli armağanlar aldıklarından, hemen her divan şairi kaside yazmıştır. Divan edebiyatında ilk örneklerine 15. yüzyılda rastlanan kaside 16. yüzyılda Fuzuli, Baki, Hayali, Nev’i gibi şairlerin elinde gelişmiştir. 17. yüzyılda Nef’i, 18. yüzyılda da Nedim özellikle medhiye türünde başarılı örnekler vermişlerdir.




Makaleyi Derecelendirin:

Toplam oy: 0, Oran: 0/5

Yazdır | Gönder | Yayınla | Yazara Geribildirim | Etiketler

    • Son Edebiyat Makaleleri
    • Nilay AYDIN'dan Makaleler

Yorumlar (0)
Yorum Gönderin
Profesyonel bir yorumcu olmak için yorumlar.com'a üye olunuz.



Makaleler.comKullanım KoşullarıGizlilik PolitikasıEditör Yönergeleriİletişim